Ynglŷn â Gwasanaeth Erlyn y Goron

Gwasanaeth Erlyn y Goron (CPS)

Mae Gwasanaeth Erlyn y Goron (CPS) yn erlyn achosion troseddol sydd wedi cael eu hymchwilio gan yr heddlu a sefydliadau ymchwiliadol eraill yng Nghymru a Lloegr. Mae'r CPS yn annibynnol, ac rydym yn gwneud ein penderfyniadau yn annibynnol o'r heddlu a'r llywodraeth.

Ein dyletswydd yw sicrhau bod y person cywir yn cael ei erlyn ar gyfer y drosedd gywir, ac i ddod â throseddwyr o flaen eu gwell ble bynnag fo'n bosib.

Mae Gwasanaeth Erlyn y Goron:

  • yn penderfynu pa achosion dylid eu herlyn; 
  • yn pennu'r cyhuddiadau priodol mewn achosion mwy difrifol neu chymhleth, ac yn cynghori'r heddlu yn ystod cyfnodau cynnar ymchwiliadau; 
  • yn paratoi achosion ac yn eu cyflwyno yn y llys; ac 
  • yn darparu gwybodaeth, cymorth a chefnogaeth i ddioddefwyr a thystion yr erlyniad. 

Rhaid i erlynwyr fod yn deg, yn wrthrychol ac yn annibynnol. Wrth benderfynu a ddylid dderbyn achos troseddol, rhaid i'n cyfreithwyr ddilyn y Cod ar gyfer Erlynwyr y Goron. Golyga hynny, er mwyn cyhuddo rhywun o drosedd, rhaid i erlynwyr fod yn fodlon bod digon o dystiolaeth i ddarparu siawns realistig o gollfarn, a bod erlyn er budd y cyhoedd.

Mae'r CPS yn gweithio'n agos gyda'r heddlu, y llysoedd, y Farnwriaeth a phartneriaid eraill i gyflawni cyfiawnder.

Sut rydym yn gweithio

Yr egwyddorion rydym yn eu dilyn

Mae'r Cod ar gyfer Erlynwyr y Goron yn amlinellu'r egwyddorion cyffredinol y dylai Erlynwyr y Goron eu dilyn pan maen nhw'n gwneud penderfyniadau ar achosion. Mae'r penderfyniad a ddylid cyhuddo neu beidio yn erbyn rhywun a ddrwgdybir yn seiliedig ar Brawf Llawn y Cod fel yr amlinellir yn y Cod. Mae dau gam i Brawf Llawn y Cod:

Y cam tystiolaethol

Dyma'r cam cyntaf yn y penderfyniad i erlyn. Rhaid i Erlynwyr y Goron fod yn fodlon bod digon o dystiolaeth i ddarparu "siawns realistig o gollfarn" yn erbyn pob diffynnydd ar bob cyhuddiad. Rhaid iddynt ystyried a gellir defnyddio'r tystiolaeth ac a ydyw'n ddibynadwy. Rhaid iddynt hefyd ystyried beth allai achos yr amddiffyniad fod a sut mae'n debygol o effeithio ar achos yr erlyniad.

Mae "siawns realistig o gollfarn" yn brawf gwrthrychol. Mae'n golygu y bydd rheithgor neu fainc o ynadon, gyda'r cyfarwyddyd cywir yn unol â'r gyfraith, yn fwy tebygol na pheidio o ddyfarnu'r unigolyn a ddrwgdybir yn euog o'r cyhuddiad honedig. (Mae hwn yn brawf ar wahân i'r un y mae llysoedd troseddol eu hunain yn ei weithredu. Dylai rheithgor neu lys ynadon euogfarnu os ydyw'n sicr o euogrwydd diffynnydd yn unig.) Os nad yw'r achos yn pasio'r cam tystiolaethol, ni all fynd yn ei flaen, er gwaethaf pa mor bwysig neu ddifrifol ydyw.

Cam budd y cyhoedd

Os nad yw'r achos yn pasio'r cam tystiolaethol, yna rhaid i Erlynwyr y Goron benderfynu a oes angen erlyniad er budd y cyhoedd. Rhaid iddynt gydbwyso ffactorau o blaid ac yn erbyn erlyn yn ofalus ac yn deg. Mae'n bosib y bydd rhai ffactorau'n cynyddu'r angen i erlyn ond gallai eraill awgrymu bod gwahanol gamau o weithredu yn well.

Bydd erlyniad fel arfer yn digwydd fodd bynnag, oni bai bod yna ffactorau budd y cyhoedd sy'n tueddu yn erbyn erlyn sy'n amlwg yn drech na'r rhai sy'n tueddu o blaid. Bydd y CPS yn cychwyn neu barhau erlyniad os yw achos wedi pasio'r ddau gam yn unig.

Ein gwerthoedd


Byddwn yn annibynnol ac yn deg

Byddwn yn erlyn yn annibynnol, yn ddi-duedd ac yn ceisio cyflawni cyflawnder ym mhob achos.

Byddwn yn onest ac yn agored

Byddwn yn esbonio ein penderfyniadau, yn gosod safonau clir am y gwasanaeth y gall y cyhoedd ei ddisgwyl gennym ac yn bod yn onest os ydym yn gwneud camgymeriad.

Byddwn yn trin pawb â pharch

Byddwn yn parchu ein gilydd, ein cydweithwyr a'r cyhoedd rydym yn ei wasanaethu, gan gydnabod bod pobl y tu ôl i bob achos.

Byddwn yn ymddwyn yn broffesiynol ac yn anelu at ragoriaeth

Byddwn yn gweithio fel un tîm, gan edrych yn gyson am ffyrdd newydd a gwell o gyflwyno'r gwasanaeth gorau posib ar gyfer y cyhoedd. Byddwn yn effeithlon ac yn gyfrifol gydag arian y trethdalwyr.

Cydraddoldeb a chynhwysiant

Mae ymrwymiad y CPS at gynhwysiant a chydraddoldeb yn ganolog i sut rydym yn gweithio. Mae'n bwysig i ni fel cyflogwr ac yn ein hymagwedd at ein cyfrifoldebau fel awdurdod erlyn. Mae cysylltiadau agos rhwng y ddau - mae cefnogi gweithlu amrywiol yn ein caniatáu i ddarparu gwell gwasanaeth i'r cyhoedd.

Rydym hefyd yn gwerthfawrogi'r mewnwelediad a gawn o ymrwymo'n uniongyrchol â'r cymunedau yr ydym yn eu gwasanaethu, sy'n darparu goruchwyliaeth i'w groesawu ar ein gwaith. Golyga'r ymagwedd gynhwysol hon bod:

  • Ymrwymiad cymunedol effeithiol yn adeiladu mwy o ffydd gyda bodlonrwydd dioddefwyr a thystion y cyhoedd, gyda pholisi ac arferion erlyn yn cael eu hysbysu'n well.
  • Mae gan y CPS ddiwylliant cynhwysol, wedi'i adlewyrchu yn y gweithlu amrywiol, yn lleol ac yn genedlaethol, ac ar bob lefel o'r sefydliad.
  • Trwy agor y CPS i fyny a gweithredu ar fewnbwn gan gymunedau amrywiol, rydym yn anelu at ennyn mwy o hyder yn y CPS, yn benodol gan dystion a dioddefwyr, gan arwain at well canlyniadau erlyn.

Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn tanategu sut rydym yn gweithio; mae data ar gael yn adran Cyhoeddiadau y wefan hon.

Ein Sefydliad

Mae tua 6,000 o bobl yn gweithio i Wasanaeth Erlyn y Goron, ar draws Cymru a Lloegr mewn amrywiaeth o rolau. Mae bron hanner ein cyflogedigion yn gyfreithwyr, sy'n gyfrifol am benderfynu a dylid erlyn achosion, ac yn cynrychioli'r Goron mewn nifer o wrandawiadau yn y llysoedd. Mae'r gweddill yn gweithio i gynorthwyo erlynwyr i baratoi achosion ar gyfer y llys, neu mewn galwedigaethau eraill gan gynnwys swyddogaethau gweithredol, cyllid, adnoddau dynol, cyfathrebu a gwasanaethau digidol a thechnoleg.

Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus

Max Hill QC, Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus (DPP)Max Hill QC yw Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus (DPP). Fe'i benodwyd i’r swydd gan y Twrnai Cyffredinol ar 1 Tachwedd 2018.

Cafodd Max ei eni yn Hertfordshire ym 1964. Mynychodd ysgolion cynradd y wladwriaeth, ac wedi i’r teulu symud i Northumberland, ysgol ramadeg Frenhinol yn Newcastle upon Tyne. Enillodd ysgoloriaeth i astudio'r gyfraith yng Ngholeg St Peter, Rhydychen 1983-6. Cymhwysodd fel bargyfreithiwr yn 1987 ac fe'i benodwyd yn Gwnsler y Frenhines yn 2008.

Bu, Max yn amddiffyn ac yn erlyn mewn achosion cymhleth gan gynnwys dynladdiadau, troseddau treisgar, terfysgaeth, twyll gwerth uchel a throseddu corfforaethol. Gorchmynnwyd iddo mewn llawer o'r treialon llofruddiaeth mwyaf arwyddocaol a proffil uchel yn y blynyddoedd diwethaf, gan gynnwys yr ail gyfres o dreialon sy'n ymwneud â lladd Damilola Taylor, ac hefyd achosion bomiau Llundain  2005.

O Fis Mawrth 2017 hyd at Fis Hydref 2018 roedd Max yn adolygydd ddeddfwriaeth terfysgaeth annibynnol. Fel yr adolygydd annibynnol, lluniodd adroddiadau gan gynnwys arolwg ymchwiliol o'r defnydd o ddeddfwriaeth terfysgaeth yn dilyn yr ymosodiadau ar Bont San Steffan.

Roedd Max hefyd yn arweinydd Cylchdaith y De Ddwyrain o 2014 i 2016, Cadeirydd Cymdeithas y Bar Troseddol o 2011 i 2012 a Chadeirydd Ymddiriedolaeth Kalisher o 2014 i 2018.  Tan ei benodiad fel DPP, roedd Max yn Bennaeth  Siambrau Y Llew Goch.

Bwrdd y CPS

Mae Bwrdd y CPS yn darparu arweinyddiaeth strategol ac mae'n gyfrifol ar y cyd am gyflwyno ein hamcanion sefydliadol. Mae'n chwarae rôl allweddol wrth sicrhau bod gan y sefydliad y cyfarpar i ddarparu gwasanaeth proffesiynol, effeithlon ac o ansawdd uchel.

Mae'r DPP yn cadeirio Bwrdd y CPS, sy'n ei gefnogi i lywodraethu'r sefydliad. Mae'r Bwrdd yn cynnwys pedwar aelod gweithredol a phedwar cyfarwyddwr anweithredol:

Rebecca Lawrence: Prif Weithredwr Toggle accordion

Rebecca Lawrence, Prif WeithredwrRebecca Lawrence yw Prif Weithredwr Gwasanaeth Erlyn y Goron, gan ddechrau’r swydd ym mis Medi 2019. Cafodd ei magu yng ngorllewin Llundain, astudiodd Rebecca Gwleidyddiaeth, Athroniaeth ac Economeg ym Mhrifysgol Rhydychen. Yna, mynychodd Brifysgol Harvard i ymgymryd ysgoloriaeth Harlech ym 1993.

Mae ugain mlynedd o brofiad gyda Rebecca mewn uwch swyddi ar draws Whitehall. Ar ôl dechrau ei gyrfa yn y sector bancio, ymunodd â Thrysorlys EM ym 1994. Yn ystod ei hamser yno, roedd Rebecca yn gyfrifol am arwain ar nifer o bynciau yn cynnwys gwariant ar iechyd a pholisi newid hinsawdd, a chafwyd ei phenodi yn Bennaeth Egni, Amgylchedd ac Amaethyddiaeth yn 2007.

Yn 2010, symudodd Rebecca i weithio i adran gwrthderfysgaeth-yn gyntaf fel Cyfarwyddwr y Swyddfa Diogelwch a Gwrthderfysgaeth yn y Swyddfa Gartref, ac yn ddiweddarach fel Cyfarwyddwr Terfysgaeth a Materion Cysylltiedig i Gymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu.

Ymunodd Rebecca â Swyddfa Blismona a Throsedd Maer Llundain (MOPAC) yn 2013, yn gyntaf fel eu Cyfarwyddwr Strategaeth cyn cael ei phenodi yn Brif Weithredwr yn 2016. Roedd hi'n gyfrifol am oruchwylio Gwasanaeth Metropolitan yr Heddlu, comisiynu gwasanaethau i atal troseddu, cefnogi dioddefwyr a lleihau troseddu ac i arwain partneriaethau i ymatebi newidiadau troseddau yn Llundain, er enghraifft sefydlu Uned Lleihau Trais Llundain y cyntaf ym 2018 - dod âg arbenigwyr gyda’i gilydd o sefydliadau iechyd, yr heddlu, llywodraeth leol, y gwasanaeth prawf a chyrff cymunedol i daclo troseddau trais a’i achosion.

Monica Burch: Cyfarwyddwr Anweithredol Toggle accordion

Monica Burch profile photoMae Monica wedi cael gyrfa hir a disglair ym maes y gyfraith, gan ymddeol fel cadeirydd ac uwch bartner yn Addleshaw Goddard LLP yn 2016. Fel cyfreithiwr, roedd yn ymarfer ym meysydd ymgyfreithiad masnachol a chyflafareddiad rhyngwladol, gan gynghori ar amrediad eang o hawliadau mewn nifer o awdurdodaethau. Yn 2010, fe benodwyd Monica yn Gofnodwr achosion sifil.

Yn ogystal â Bwrdd y CPS, mae Monica yn eistedd ar y Pwyllgor Enwebiadau a Llywodraethiant. Mae hi hefyd yn gyfarwyddwr anweithredol gyda gwarantwr Lloyds, Talbot Underwriting Limited, yn cadeirio eu Pwyllgor Risg, cyfarddwr anweithredol gyda cwmni gyfraith Shoosmiths LLP ac yn gyfarwyddwr anweithredol a chadeirydd The Mentoring Foundation, mudiad nid er elw sy'n helpu mwy o fenywod i gyrraedd y brig mewn sefydliadau mawr.

Mark Hammond: Cyfarwyddwr Anweithredol Toggle accordion

Mark Hammond profile photoMae Mark wedi cael gyrfa helaeth yn y sector cyhoeddus, gan wasanaethu fel Prif Swyddog Gweithredol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ac fel Prif Swyddog Gweithredol Cyngor Sir Gorllewin Sussex. Mae hefyd wedi cael amrediad o swyddi yn y Gwasanaeth Sifil, gan gynnwys Ysgrifennydd Preifat i'r Ysgrifennydd Parhaol yn Adran yr Amgylchedd.

Mae Mark yn aelod o'r Pwyllgor Archwilio a Risg. Y tu allan i'r CPS, ar hyn o bryd mae'n gwneud rôl Athro Gwadd mewn Polisi Cyhoeddus ym Mhrifysgol Christ Church Caergaint a rôl uwch gymrawd yng Nghanolfan Astudiaethau Ewropeaidd y Brifysgol. Mae hefyd yn gyfarwyddwr anweithredol ar y Cyngor Fferyllol Cyffredinol ac yn aelod o'r Bwrdd Cynghori'r Sector Cyhoeddus ar gyfer Penna plc.

Caroline Wayman: Cyfarwyddwr Anweithredol Toggle accordion

Caroline Wayman, Cyfarwyddwr Anweithredol Caroline Wayman yw Prif Weithredwr a Phrif Ombwdsmon Y Gwasanaeth Ombwdsman Ariannol. Mae yn aelod profiadol o dîm arweinyddiaeth strategol, wedi cael ei phenodi yn 2011 fel prif ombwdsmon a chyfarwyddwr cyfreithiol. Galwyd Caroline i'r Bar a threuliodd ei gyrfa cynnar yn gweithio yn y diwydiant yswiriant.

Mae ei gwaith gyda  Gwasanaeth Ombwdsmon yn cynnwys ei rôl ar Bwrdd y Rheoleiddiwr Rheoli Hawliadau, a ymunodd â yn 2014. Yn ogystal â Bwrdd y CPS, mae Caroline yn cadeirydd o Bwyllgor Enwebiadau a Llywodraethu.

Simon Jeffreys: Cyfarwyddwr Anweithredol Toggle accordion

Simon Jeffreys, Cyfarwyddyr AnweirthredolSimon Jeffreys oedd cyn Brif Swyddog Gweithredu a Prif Swyddog Ariannol The Wellcome Trust, roedd hefyd yn Brif Swyddog Gweinyddol yn Fidelity International.  Am rhan fwyaf o'i fywyd proffesiynol, roedd yn uwch bartner archwilio yn PwC, yn arwain arferion Rheoli Buddsoddi a Ystâd Real y cwmni byd-eang.

Simon yw Cadeirydd Pwyllgor Archwilio a Risg y CPS. Y tu allan i'r CPS mae'n cadeirio byrddau Aon UK ac Ymddiriedolaeth Incwm Rhyngwladol Henderson.

Rôl y Cyfarwyddwyr Anweithredol yw darparu safbwynt allanol, herio a chynghori ar faterion a gyfeirir i'r Bwrdd.

Audit and Risk Committee Toggle accordion

The Audit and Risk Committee is responsible for ensuring that the CPS Board and Accounting Officers gain the assurance they need on risk management, the control environment, the integrity of the financial statements and other elements of the Annual Report and Accounts. The Committee is chaired by a Non-Executive Board Member (NEBM). He is joined by a further NEBM and two independent members. The Committee meets four times a year.

Current members of the Committee:

  • Simon Jeffreys (Chair)
  • Mark Hammond (Non-Executive Board Member)
  • Marta Phillips (Independent Member)
  • Jennifer Rowe (Independent Member)

Independent Members of the Audit and Risk Committee

Marta Phillips OBE CA

Marta PhillipsMarta Phillips holds a number of non-executive roles after a career in the public and private sector. Her non-executive roles include board member of the Single Source Regulations Office and Ravensbourne Collage, Council Member of the Institute of Chartered Accountants of Scotland, audit committee member for the Crown Prosecution Service, the Association of Accounting Technicians and the University of Law, and finance committee member for Heriot Watt University.

She was created an Officer of the British Empire in the 2006 New Year’s Honours List for services to social housing. Her previous non-executive roles include the chairmanship of Viridian HA, previous named Servite Houses and Executive Chairman of Ujima Housing Association where she successfully led its corporate rescue. She was also a Trustee of the east London charity Newham Riding School and Association for over 22 years.

She was chief executive of the Pensions Advisory Service, Director of Compliance of the National Lottery Commission and Head of Finance for the European Social Fund Unit in the Department for Education and Employment.  She also worked for HSBC Bank and the London Stock Exchange, and trained as a chartered accountant with Ernst & Young.

Jenny Rowe CB

Jenny RoweJenny Rowe retired from full-time work in October 2015, having spent over 37 years in the Civil Service. During that time Jenny had a variety of jobs, mostly in the Justice sector, culminating in her appointment as the first Chief Executive of The Supreme Court of the United Kingdom and the Judicial Committee of the Privy Council.

Immediately before her Supreme Court appointment Jenny was Director of Policy and Administration at the Attorney General's Office from February 2004 to April 2008. Her responsibilities there included criminal justice policy and the Fraud Review.

Jenny's previous posts include: Secretary to the Butterfield Review of HM Customs and Excise investigations and prosecutions; Director of Corporate Services in the Lord Chancellor's Department 1999-2003; Principal Private Secretary to two Lord Chancellors (Irvine and Mackay); and Principal Establishment and Finance Officer at the Serious Fraud Office.

Jenny was a Trustee of the Royal British Legion from 2005-2013 and is currently a Trustee of the Royal Navy and Royal Marines Charity and a member of their Finance and Risk Committee. She is also Honorary Treasurer of the Civil Service Retirement Fellowship and is a member of the Council of Reference for the Westminster Abbey Institute. In December 2015 she was appointed to the Independent Monitoring Board for Exeter prison.

Jenny was appointed a Companion of the Order of the Bath (CB) in 2013.

Nominations and Governance Committee Toggle accordion

The Nominations and Governance Committee (NGC) is responsible for advising the CPS Board on key elements of effectiveness, including ensuring that there are satisfactory systems in place for identifying and developing leadership and high potential, scrutinising the incentive structure and succession planning for the Board and the senior leadership of the organisation. The membership of NGC includes the Director of Public Prosecutions, the Chief Executive, two Non-Executive Board Members and the Director of HR. The Committee meets three times a year.

Current members of the Committee

  • Monica Burch (Chair)
  • Caroline Wayman (Non-Executive Board Member)
  • Max Hill QC
  • Paul Staff
  • Mark Summerfield

Ministerial Strategic Board Toggle accordion

The Ministerial Strategic Board (MSB) is a joint CPS/Attorney General’s Office Board. It was formed in March 2019 as part of the CPS/AGO Framework. The MSB’s overarching aim is to oversee the strategic direction for the CPS and jointly hold the CPS to account for the delivery of its strategic objectives. The MSB is chaired by the Attorney General. Membership comprises the Solicitor General, Director of Public Prosecutions, the CPS Chief Executive, the CPS Lead Non-Executive Board Member and the Director-General of the AGO. They meet three times a year. The minutes from this meeting can be found on the Attorney General’s Office website.

Siart sefydliadol uwch arweinyddiaeth y CPS (yn Saesneg) Toggle accordion


Is-adrannau Gwaith Achos Arbenigol ac Enillion Troseddau y CPS

Mae ein tair Is-adran Gwaith Achos Canolog yn ymdrin â rhai o'r achosion mwyaf cymhleth rydym yn eu herlyn. Maen nhw'n gweithio'n agos gydag ymchwilwyr arbenigol o amrediad o sefydliadau, gan gynnwys yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol, Cyllid a Thollau ei Mawrhydi a Chomisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu, yn ogystal â heddluoedd ar draws Cymru a Lloegr.

Dyma yw'r tair is-adran arbenigol, gyda phob un dan arweiniad Pennaeth Is-adran (yn cyfateb â Phrif Erlynydd y Goron):

Yn ychwanegol at hynny, mae Enillion Troseddau y CPS yn is-adran gyda chyfrifoldeb dros unrhyw waith atal, gorfodi a atafael difrifol.

Eich CPS lleol

Mae'r CPS yn gweithredu ar draws Cymru a Lloegr, gyda 14 tîm rhanbarthol yn erlyn achosion yn lleol.
Arweinir pob un o'r 14 Ardaloedd hyn o'r CPS gan Brif Erlynydd y Goron, ac maen nhw'n gweithio'n agos gyda heddluoedd lleol a phartneriaid cyfiawnder troseddol eraill.

Darganfyddwch bwy yw pwy yn eich ardal, a darllen mwy am achosion lleol.

Gwybodaeth am eich Ardal