Skip to main content

Accessibility controls

Text size
Contrast
Select language
Main content area

Ynglŷn â Gwasanaeth Erlyn y Goron

Gwasanaeth Erlyn y Goron (CPS)

Mae Gwasanaeth Erlyn y Goron (CPS) yn erlyn achosion troseddol sydd wedi cael eu hymchwilio gan yr heddlu a sefydliadau ymchwiliadol eraill yng Nghymru a Lloegr. Mae'r CPS yn annibynnol, ac rydym yn gwneud ein penderfyniadau yn annibynnol o'r heddlu a'r llywodraeth.

Ein dyletswydd yw sicrhau bod y person cywir yn cael ei erlyn ar gyfer y drosedd gywir, ac i ddod â throseddwyr o flaen eu gwell ble bynnag fo'n bosib.

Mae Gwasanaeth Erlyn y Goron:

  • yn penderfynu pa achosion dylid eu herlyn; 
  • yn pennu'r cyhuddiadau priodol mewn achosion mwy difrifol neu chymhleth, ac yn cynghori'r heddlu yn ystod cyfnodau cynnar ymchwiliadau; 
  • yn paratoi achosion ac yn eu cyflwyno yn y llys; ac 
  • yn darparu gwybodaeth, cymorth a chefnogaeth i ddioddefwyr a thystion yr erlyniad. 

Rhaid i erlynwyr fod yn deg, yn wrthrychol ac yn annibynnol. Wrth benderfynu a ddylid dderbyn achos troseddol, rhaid i'n cyfreithwyr ddilyn y Cod ar gyfer Erlynwyr y Goron. Golyga hynny, er mwyn cyhuddo rhywun o drosedd, rhaid i erlynwyr fod yn fodlon bod digon o dystiolaeth i ddarparu siawns realistig o gollfarn, a bod erlyn er budd y cyhoedd.

Mae'r CPS yn gweithio'n agos gyda'r heddlu, y llysoedd, y Farnwriaeth a phartneriaid eraill i gyflawni cyfiawnder.

Sut rydym yn gweithio

Yr egwyddorion rydym yn eu dilyn

Mae'r Cod ar gyfer Erlynwyr y Goron yn amlinellu'r egwyddorion cyffredinol y dylai Erlynwyr y Goron eu dilyn pan maen nhw'n gwneud penderfyniadau ar achosion. Mae'r penderfyniad a ddylid cyhuddo neu beidio yn erbyn rhywun a ddrwgdybir yn seiliedig ar Brawf Llawn y Cod fel yr amlinellir yn y Cod. Mae dau gam i Brawf Llawn y Cod:

Y cam tystiolaethol

Dyma'r cam cyntaf yn y penderfyniad i erlyn. Rhaid i Erlynwyr y Goron fod yn fodlon bod digon o dystiolaeth i ddarparu "siawns realistig o gollfarn" yn erbyn pob diffynnydd ar bob cyhuddiad. Rhaid iddynt ystyried a gellir defnyddio'r tystiolaeth ac a ydyw'n ddibynadwy. Rhaid iddynt hefyd ystyried beth allai achos yr amddiffyniad fod a sut mae'n debygol o effeithio ar achos yr erlyniad.

Mae "siawns realistig o gollfarn" yn brawf gwrthrychol. Mae'n golygu y bydd rheithgor neu fainc o ynadon, gyda'r cyfarwyddyd cywir yn unol â'r gyfraith, yn fwy tebygol na pheidio o ddyfarnu'r unigolyn a ddrwgdybir yn euog o'r cyhuddiad honedig. (Mae hwn yn brawf ar wahân i'r un y mae llysoedd troseddol eu hunain yn ei weithredu. Dylai rheithgor neu lys ynadon euogfarnu os ydyw'n sicr o euogrwydd diffynnydd yn unig.) Os nad yw'r achos yn pasio'r cam tystiolaethol, ni all fynd yn ei flaen, er gwaethaf pa mor bwysig neu ddifrifol ydyw.

Cam budd y cyhoedd

Os nad yw'r achos yn pasio'r cam tystiolaethol, yna rhaid i Erlynwyr y Goron benderfynu a oes angen erlyniad er budd y cyhoedd. Rhaid iddynt gydbwyso ffactorau o blaid ac yn erbyn erlyn yn ofalus ac yn deg. Mae'n bosib y bydd rhai ffactorau'n cynyddu'r angen i erlyn ond gallai eraill awgrymu bod gwahanol gamau o weithredu yn well.

Bydd erlyniad fel arfer yn digwydd fodd bynnag, oni bai bod yna ffactorau budd y cyhoedd sy'n tueddu yn erbyn erlyn sy'n amlwg yn drech na'r rhai sy'n tueddu o blaid. Bydd y CPS yn cychwyn neu barhau erlyniad os yw achos wedi pasio'r ddau gam yn unig.

Ein gwerthoedd


Byddwn yn annibynnol ac yn deg

Byddwn yn erlyn yn annibynnol, yn ddi-duedd ac yn ceisio cyflawni cyflawnder ym mhob achos.

Byddwn yn onest ac yn agored

Byddwn yn esbonio ein penderfyniadau, yn gosod safonau clir am y gwasanaeth y gall y cyhoedd ei ddisgwyl gennym ac yn bod yn onest os ydym yn gwneud camgymeriad.

Byddwn yn trin pawb â pharch

Byddwn yn parchu ein gilydd, ein cydweithwyr a'r cyhoedd rydym yn ei wasanaethu, gan gydnabod bod pobl y tu ôl i bob achos.

Byddwn yn ymddwyn yn broffesiynol ac yn anelu at ragoriaeth

Byddwn yn gweithio fel un tîm, gan edrych yn gyson am ffyrdd newydd a gwell o gyflwyno'r gwasanaeth gorau posib ar gyfer y cyhoedd. Byddwn yn effeithlon ac yn gyfrifol gydag arian y trethdalwyr.

Cydraddoldeb a chynhwysiant

Mae ymrwymiad y CPS at gynhwysiant a chydraddoldeb yn ganolog i sut rydym yn gweithio. Mae'n bwysig i ni fel cyflogwr ac yn ein hymagwedd at ein cyfrifoldebau fel awdurdod erlyn. Mae cysylltiadau agos rhwng y ddau - mae cefnogi gweithlu amrywiol yn ein caniatáu i ddarparu gwell gwasanaeth i'r cyhoedd.

Rydym hefyd yn gwerthfawrogi'r mewnwelediad a gawn o ymrwymo'n uniongyrchol â'r cymunedau yr ydym yn eu gwasanaethu, sy'n darparu goruchwyliaeth i'w groesawu ar ein gwaith. Golyga'r ymagwedd gynhwysol hon bod:

  • Ymrwymiad cymunedol effeithiol yn adeiladu mwy o ffydd gyda bodlonrwydd dioddefwyr a thystion y cyhoedd, gyda pholisi ac arferion erlyn yn cael eu hysbysu'n well.
  • Mae gan y CPS ddiwylliant cynhwysol, wedi'i adlewyrchu yn y gweithlu amrywiol, yn lleol ac yn genedlaethol, ac ar bob lefel o'r sefydliad.
  • Trwy agor y CPS i fyny a gweithredu ar fewnbwn gan gymunedau amrywiol, rydym yn anelu at ennyn mwy o hyder yn y CPS, yn benodol gan dystion a dioddefwyr, gan arwain at well canlyniadau erlyn.

Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn tanategu sut rydym yn gweithio; mae data ar gael yn adran Cyhoeddiadau y wefan hon.

Ein Sefydliad

Mae tua 6,000 o bobl yn gweithio i Wasanaeth Erlyn y Goron, ar draws Cymru a Lloegr mewn amrywiaeth o rolau. Mae bron hanner ein cyflogedigion yn gyfreithwyr, sy'n gyfrifol am benderfynu a dylid erlyn achosion, ac yn cynrychioli'r Goron mewn nifer o wrandawiadau yn y llysoedd. Mae'r gweddill yn gweithio i gynorthwyo erlynwyr i baratoi achosion ar gyfer y llys, neu mewn galwedigaethau eraill gan gynnwys swyddogaethau gweithredol, cyllid, adnoddau dynol, cyfathrebu a gwasanaethau digidol a thechnoleg.

Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus

Max Hill QC, Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus (DPP)Max Hill QC yw Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus (DPP). Fe'i benodwyd i’r swydd gan y Twrnai Cyffredinol ar 1 Tachwedd 2018.

Cafodd Max ei eni yn Hertfordshire ym 1964. Mynychodd ysgolion cynradd y wladwriaeth, ac wedi i’r teulu symud i Northumberland, ysgol ramadeg Frenhinol yn Newcastle upon Tyne. Enillodd ysgoloriaeth i astudio'r gyfraith yng Ngholeg St Peter, Rhydychen 1983-6. Cymhwysodd fel bargyfreithiwr yn 1987 ac fe'i benodwyd yn Gwnsler y Frenhines yn 2008.

Bu, Max yn amddiffyn ac yn erlyn mewn achosion cymhleth gan gynnwys dynladdiadau, troseddau treisgar, terfysgaeth, twyll gwerth uchel a throseddu corfforaethol. Gorchmynnwyd iddo mewn llawer o'r treialon llofruddiaeth mwyaf arwyddocaol a proffil uchel yn y blynyddoedd diwethaf, gan gynnwys yr ail gyfres o dreialon sy'n ymwneud â lladd Damilola Taylor, ac hefyd achosion bomiau Llundain  2005.

O Fis Mawrth 2017 hyd at Fis Hydref 2018 roedd Max yn adolygydd ddeddfwriaeth terfysgaeth annibynnol. Fel yr adolygydd annibynnol, lluniodd adroddiadau gan gynnwys arolwg ymchwiliol o'r defnydd o ddeddfwriaeth terfysgaeth yn dilyn yr ymosodiadau ar Bont San Steffan.

Roedd Max hefyd yn arweinydd Cylchdaith y De Ddwyrain o 2014 i 2016, Cadeirydd Cymdeithas y Bar Troseddol o 2011 i 2012 a Chadeirydd Ymddiriedolaeth Kalisher o 2014 i 2018.  Tan ei benodiad fel DPP, roedd Max yn Bennaeth  Siambrau Y Llew Goch.

Bwrdd y CPS

Mae Bwrdd y CPS yn darparu arweinyddiaeth strategol ac mae'n gyfrifol ar y cyd am gyflwyno ein hamcanion sefydliadol. Mae'n chwarae rôl allweddol wrth sicrhau bod gan y sefydliad y cyfarpar i ddarparu gwasanaeth proffesiynol, effeithlon ac o ansawdd uchel.

Monica Burch, prif aelod anweithredol y Bwrdd, sy'n cadeirio Bwrdd y CPS.

Monica Burch profile photoMae Monica wedi cael gyrfa gyfreithiol hir a nodedig, gan ymddeol fel cadeirydd ac uwch bartner yn Addleshaw Goddard LLP yn 2016. Fel cyfreithiwr, bu’n ymarfer ym meysydd cyfreitha masnachol a chyflafareddu rhyngwladol, gan gynghori ar ystod eang o hawliadau mewn nifer o awdurdodaethau. Yn 2010, penodwyd Monica yn Gofiadur achosion sifil.

Yn ogystal â Chadeirio Bwrdd y CPS, mae Monica yn aelod o'r Pwyllgor Enwebiadau, Arweinyddiaeth a Chydnabyddiaeth. Mae hi hefyd yn gyfarwyddwr anweithredol yn y tanysgrifennwr Lloyds Talbot Underwriting Limited, yn Cadeirio eu Pwyllgor Risg, yn Gyfarwyddwr Anweithredol cwmni cyfreithiol Shoosmiths LLP ac yn gyfarwyddwr anweithredol a Chadeirydd The Mentoring Foundation, sefydliad dielw sy'n cynorthwyo. menywod i gyrraedd brig sefydliadau mawr.

Max Hill QC, Director of Public ProsecutionsMax Hill QC yw Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus (DPP).

Rebecca Lawrence, Prif WeithredwrRebecca Lawrence yw Prif Weithredwr Gwasanaeth Erlyn y Goron, gan ddechrau’r swydd ym mis Medi 2019. Cafodd ei magu yng ngorllewin Llundain, astudiodd Rebecca Gwleidyddiaeth, Athroniaeth ac Economeg ym Mhrifysgol Rhydychen. Yna, mynychodd Brifysgol Harvard i ymgymryd ysgoloriaeth Harlech ym 1993.

Mae ugain mlynedd o brofiad gyda Rebecca mewn uwch swyddi ar draws Whitehall. Ar ôl dechrau ei gyrfa yn y sector bancio, ymunodd â Thrysorlys EM ym 1994. Yn ystod ei hamser yno, roedd Rebecca yn gyfrifol am arwain ar nifer o bynciau yn cynnwys gwariant ar iechyd a pholisi newid hinsawdd, a chafwyd ei phenodi yn Bennaeth Egni, Amgylchedd ac Amaethyddiaeth yn 2007.

Yn 2010, symudodd Rebecca i weithio i adran gwrthderfysgaeth-yn gyntaf fel Cyfarwyddwr y Swyddfa Diogelwch a Gwrthderfysgaeth yn y Swyddfa Gartref, ac yn ddiweddarach fel Cyfarwyddwr Terfysgaeth a Materion Cysylltiedig i Gymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu.

Ymunodd Rebecca â Swyddfa Blismona a Throsedd Maer Llundain (MOPAC) yn 2013, yn gyntaf fel eu Cyfarwyddwr Strategaeth cyn cael ei phenodi yn Brif Weithredwr yn 2016. Roedd hi'n gyfrifol am oruchwylio Gwasanaeth Metropolitan yr Heddlu, comisiynu gwasanaethau i atal troseddu, cefnogi dioddefwyr a lleihau troseddu ac i arwain partneriaethau i ymatebi newidiadau troseddau yn Llundain, er enghraifft sefydlu Uned Lleihau Trais Llundain y cyntaf ym 2018 - dod âg arbenigwyr gyda’i gilydd o sefydliadau iechyd, yr heddlu, llywodraeth leol, y gwasanaeth prawf a chyrff cymunedol i daclo troseddau trais a’i achosion.

Mark Hammond profile photoMae Mark wedi cael gyrfa helaeth yn y sector cyhoeddus, gan wasanaethu fel Prif Swyddog Gweithredol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ac fel Prif Swyddog Gweithredol Cyngor Sir Gorllewin Sussex. Mae hefyd wedi cael amrediad o swyddi yn y Gwasanaeth Sifil, gan gynnwys Ysgrifennydd Preifat i'r Ysgrifennydd Parhaol yn Adran yr Amgylchedd.

Mae Mark yn aelod o'r Pwyllgor Archwilio a Risg. Y tu allan i'r CPS, ar hyn o bryd mae'n gwneud rôl Athro Gwadd mewn Polisi Cyhoeddus ym Mhrifysgol Christ Church Caergaint a rôl uwch gymrawd yng Nghanolfan Astudiaethau Ewropeaidd y Brifysgol. Mae hefyd yn gyfarwyddwr anweithredol ar y Cyngor Fferyllol Cyffredinol ac yn aelod o'r Bwrdd Cynghori'r Sector Cyhoeddus ar gyfer Penna plc.

Simon Jeffreys, Cyfarwyddyr AnweirthredolSimon Jeffreys oedd cyn Brif Swyddog Gweithredu a Prif Swyddog Ariannol The Wellcome Trust, roedd hefyd yn Brif Swyddog Gweinyddol yn Fidelity International.  Am rhan fwyaf o'i fywyd proffesiynol, roedd yn uwch bartner archwilio yn PwC, yn arwain arferion Rheoli Buddsoddi a Ystâd Real y cwmni byd-eang.

Simon yw Cadeirydd Pwyllgor Archwilio a Risg y CPS. Y tu allan i'r CPS mae'n cadeirio byrddau Aon UK ac Ymddiriedolaeth Incwm Rhyngwladol Henderson.

Caroline Wayman, Cyfarwyddwr Anweithredol Gwasanaethodd Caroline fel Prif Weithredwr a Phrif Ombwdsmon Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol, ar ôl cael ei phenodi gyntaf i weithrediaeth yr Ombwdsmon yn 2011 fel Prif Ombwdsmon a Chyfarwyddwr Cyfreithiol. Galwyd Caroline i'r Bar a threuliodd ei gyrfa gynnar yn gweithio yn y diwydiant yswiriant.

Yn ogystal â bod yn aelod o Fwrdd y CPS, Caroline yw Cadeirydd y Pwyllgor Enwebiadau, Arweinyddiaeth a Chydnabyddiaeth. Y tu allan i'r CPS, mae Caroline ar Fwrdd y Llywodraethwyr ym Mhrifysgol Nottingham Trent.

Rôl y Cyfarwyddwyr Anweithredol yw darparu safbwynt allanol, herio a chynghori ar faterion a gyfeirir i'r Bwrdd.

Mae'r Pwyllgor Archwilio a Risg yn gyfrifol am sicrhau bod Bwrdd Gwasanaeth Erlyn y Goron a Swyddogion Cyfrifyddu yn cael y sicrwydd sydd ei angen arnynt o ran rheoli risg, yr amgylchedd rheoli, cywirdeb y datganiadau ariannol ac elfennau eraill o'r Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon. Caiff y Pwyllgor ei gadeirio gan Aelod Anweithredol o'r Bwrdd (NEBM). Mae NEBM a dau aelod annibynnol arall yn ymuno ag ef. Mae'r Pwyllgor yn cyfarfod pedair gwaith y flwyddyn.

Aelodau presennol y Pwyllgor:

  • Simon Jeffreys (Cadeirydd)
  • Mark Hammond (Aelod Anweithredol o'r Bwrdd)
  • Jennifer Rowe (Aelod Annibynnol)

Aelodau Annibynnol o’r Pwyllgor Archwilio a Risg

Jenny Rowe CB

Jenny RoweYmddeolodd Jenny Rowe o waith llawn amser ym mis Hydref 2015, ar ôl treulio dros 37 o flynyddoedd yn y Gwasanaeth Sifil. Yn ystod y cyfnod hwnnw, bu Jenny yn ymgymryd ag amrywiaeth o swyddi, yn y sector cyfiawnder yn bennaf, gan arwain at ei phenodiad fel Prif Weithredwr cyntaf Goruchaf Lys y Deyrnas Unedig a Phwyllgor Barnwrol y Cyfrin Gyngor.
Yn union cyn ei phenodiad i’r Goruchaf Lys roedd Jenny yn Gyfarwyddwr Polisi a Gweinyddiaeth yn Swyddfa'r Twrnai Cyffredinol o fis Chwefror 2004 i fis Ebrill 2008. Roedd ei chyfrifoldebau yno yn cynnwys polisi cyfiawnder troseddol a'r Adolygiad Twyll.

Mae swyddi blaenorol Jenny yn cynnwys: Ysgrifennydd i Adolygiad Butterfield o ymchwiliadau ac erlyniadau Tollau Tramor a Chartref EM; Cyfarwyddwr Gwasanaethau Corfforaethol yn Adran yr Arglwydd Ganghellor 1999-2003; Prif Ysgrifennydd Preifat i ddau Arglwydd Ganghellor (Irvine a Mackay); a Phrif Swyddog Sefydliad a Chyllid yn y Swyddfa Twyll Difrifol.

Roedd Jenny yn Ymddiriedolwr y Lleng Brydeinig Frenhinol o 2005-2013 ac ar hyn o bryd mae'n Ymddiriedolwr i Elusen y Llynges Frenhinol a'r Môr-filwyr Brenhinol ac yn aelod o'u Pwyllgor Cyllid a Risg. Mae hi hefyd yn Drysorydd Anrhydeddus Cymrodoriaeth Ymddeol y Gwasanaeth Sifil ac yn aelod o'r Cyngor Cyfeirio ar gyfer Sefydliad Abaty Westminster. Ym mis Rhagfyr 2015, fe'i penodwyd i'r Bwrdd Monitro Annibynnol ar gyfer carchar Caerwysg.

Penodwyd Jenny yn Gydymaith Urdd y Baddon (CB) yn 2013.

Mae'r Pwyllgor Enwebiadau, Arweinyddiaeth a Chydnabyddiaeth (NLRC) yn gyfrifol am gynghori Bwrdd y CPS ar elfennau allweddol effeithiolrwydd sy'n gysylltiedig â diwylliant sefydliadol a strategaethau arweinyddiaeth, gan gynnwys sicrhau bod systemau cadarn ar waith i nodi a datblygu uwch arweinwyr o gronfeydd talent amrywiol, tynnu llun. sefydlu cynlluniau gweithlu ac olyniaeth priodol a chraffu ar strwythurau cymhelliant. Mae aelodaeth NLRC yn cynnwys y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus, y Prif Weithredwr a dau Aelod Anweithredol o'r Bwrdd, gyda'r Prif Swyddog Pobl yn fynychwr gofynnol. Mae'r Pwyllgor yn cyfarfod bedair gwaith y flwyddyn.

Aelodau presennol y Pwyllgor

  • Caroline Wayman (Cadeirydd ac Aelod Anweithredol o'r Bwrdd)
  • Max Hill QC (DPP)
  • Rebecca Lawrence (Prif Weithredwr)
  • Monica Burch (Aelod o'r Bwrdd Anweithredol Arweiniol)

Mae'r Bwrdd Strategol Gweinidogol (MSB) yn Fwrdd ar y cyd rhwng Swyddfa Gwasanaeth Erlyn y Goron a’r Twrnai Cyffredinol. Fe'i ffurfiwyd ym mis Mawrth 2019 fel rhan o Fframwaith Gwasanaeth Erlyn y Goron/Swyddfa’r Twrnai Cyffredinol. Diweddarwyd y Fframwaith ym mis Rhagfyr 2020. Nod trosfwaol MSB yw goruchwylio cyfeiriad strategol Gwasanaeth Erlyn y Goron a dwyn y Gwasanaeth i gyfrif o ran cyflawni ei amcanion strategol. Caiff yr MSB ei gadeirio gan y Twrnai Cyffredinol. Mae'r aelodau'n cynnwys y Cyfreithiwr Cyffredinol, Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus, Prif Weithredwr Gwasanaeth Erlyn y Goron, Aelod o Fwrdd Anweithredol Arweiniol Gwasanaeth Erlyn y Goron a Chyfarwyddwr Cyffredinol Swyddfa’r Twrnai Cyffredinol. Maent yn cyfarfod tair gwaith y flwyddyn. Gellir gweld cofnodion y cyfarfod hwn ar wefan Swyddfa'r Twrnai Cyffredinol.

Siart sefydliadol uwch arweinyddiaeth y CPS (yn Saesneg)


Is-adrannau Gwaith Achos Arbenigol ac Enillion Troseddau y CPS

Mae ein tair Is-adran Gwaith Achos Canolog yn ymdrin â rhai o'r achosion mwyaf cymhleth rydym yn eu herlyn. Maen nhw'n gweithio'n agos gydag ymchwilwyr arbenigol o amrediad o sefydliadau, gan gynnwys yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol, Cyllid a Thollau ei Mawrhydi a Chomisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu, yn ogystal â heddluoedd ar draws Cymru a Lloegr.

Dyma yw'r tair is-adran arbenigol, gyda phob un dan arweiniad Pennaeth Is-adran (yn cyfateb â Phrif Erlynydd y Goron):

Yn ychwanegol at hynny, mae Enillion Troseddau y CPS yn is-adran gyda chyfrifoldeb dros unrhyw waith atal, gorfodi a atafael difrifol.

Eich CPS lleol

Mae'r CPS yn gweithredu ar draws Cymru a Lloegr, gyda 14 tîm rhanbarthol yn erlyn achosion yn lleol.
Arweinir pob un o'r 14 Ardaloedd hyn o'r CPS gan Brif Erlynydd y Goron, ac maen nhw'n gweithio'n agos gyda heddluoedd lleol a phartneriaid cyfiawnder troseddol eraill.

Darganfyddwch bwy yw pwy yn eich ardal, a darllen mwy am achosion lleol.

Gwybodaeth am eich Ardal

Scroll to top