Dedfrydu rheibiwr rhywiol yn dilyn canfod cyfatebiaeth DNA mewn ‘achos hanesyddol’ sy’n dyddio’n ôl dri degawd

Mae dyn a ymosododd yn rhywiol ar ferch ysgol wrth iddi gerdded adref o’r llyfrgell bron i dri degawd yn ôl wedi cael ei ddedfrydu yn Llys y Goron Casnewydd.

Ar 23 Medi 1997, ymosododd Richard Downey, sydd bellach yn 55 oed, yn rhywiol ar ferch yn ei harddegau oedd yn gwisgo ei gwisg ysgol ar lwybr troed ger Wyllie, Coed-duon. Wedi’i arfogi â thyrnsgriw, ymddangosodd Downey y tu ôl i’r dioddefwr a rhoi ei ddwylo dros ei cheg. Yn ystod yr ymosodiad, bu i Downey gyffwrdd y ferch yn rhywiol a’i hatal wrth iddo fastyrbio. Llwyddodd y dioddefwr ifanc i redeg i ffwrdd ar ôl cael trafferth.

Casglwyd sampl DNA o semen oddi ar esgid y dioddefwr ar y pryd, ond ni lwyddwyd i’w gyfateb. Ond, arweiniodd datblygiad fforensig yn 2022 at adnabod Downey a’i arestio.

Ar ôl clywed tystiolaeth yr achos, cafodd y rheithgor ef yn euog o dair trosedd, oedd i gyd yn ymwneud â’r ymosodiad ar y ferch 13 oed.

Dywedodd Catherine Miles o Wasanaeth Erlyn y Goron: “Bu i Richard Downey ymosod yn rhywiol ar blentyn mewn modd dychrynllyd a brawychus wrth iddi gerdded adref o’r llyfrgell.

"Efallai ei fod yn meddwl y gallai osgoi cael ei gosbi am ei drosedd ar ôl yr holl flynyddoedd, ond llwyddodd tystiolaeth DNA a gyflwynwyd yn y treial brofi ei fod yn euog.

“Mae ei ddedfryd heddiw yn dangos bod Gwasanaeth Erlyn y Goron wedi ymrwymo i ddod â throseddwyr o flaen eu gwell pan fodlonir y prawf cyfreithiol i wneud hynny, ni waeth faint o amser sydd wedi mynd heibio.

“Rydym ni’n gobeithio bod y dioddefwr yn cael rhywfaint o gysur o wybod bod ei hymosodwr wedi cael ei ddwyn gerbron y llys o’r diwedd.”

Cafodd Richard Downey ei ddedfrydu i wyth mlynedd o garchar gyda chyfnod trwydded estynedig o ddwy flynedd. Gorchmynnwyd iddo gofrestru fel troseddwr rhyw am oes a gwnaed yn destun Gorchymyn Atal Niwed Rhywiol a Gorchymyn Atal am gyfnod amhenodol.